Köksal Özükor

Sualtı ragbisi dünyada 1960’lardan itibaren var olan bir spor. Türkiye’de ise sualtı sporları yapılanmasının gelişmesiyle birlikte 1980’ler ve 1990’larda ilk adımlar atıldı. Asıl büyük ivme 2000’li yıllarda geldi.

Özellikle genç yaş kategorilerinde elde edilen uluslararası dereceler, U21 ve U18 seviyelerindeki başarılar ve daha sonra elit milli takımların sonuçları branşın görünürlüğünü artırdı. 2010–2020 arasında hızlı bir yükseliş yaşandı. Pandemi dönemi doğal olarak bir durgunluk yarattı ancak sonrasında şampiyonaların yeniden başlamasıyla birlikte spor yeniden hareketlenmeye başladı.

Ege Üniversitesi Spor Kulübü bünyesindeki sualtı ragbisi yapılanmasında en başından beri altyapıya önem verdik. Sporcuları sıfırdan yetiştirerek kendi sistemimizi oluşturmaya çalıştık.

Pandemi bizim planlamalarımızı değiştirdi fakat o dönemde bile geleceğe yönelik çalışmayı bırakmadık. Bu çalışmaların karşılığını özellikle 2022’den sonra almaya başladık.

U21 Türkiye Şampiyonası’nda erkek takımımız birinci, kadın takımımız ikinci oldu. Bu sonuçların ardından kulübümüzden çok sayıda sporcu milli takım kadrolarına seçildi. Ardından Atina’daki Avrupa Şampiyonası’nda erkeklerde birincilik, kadınlarda ikincilik geldi. Bunlar bizim için büyük bir gurur kaynağı.

Hayır. Ben başarıdan sonra da sanki şampiyon olmamışız gibi çalışmaya devam edilmesi gerektiğine inanıyorum.

Büyük kulüp olmanın farkı burada ortaya çıkıyor. Antrenöre, teknik ekibe, çalışanlara ve sporculara destek verildiği sürece sistem devam ediyor. Bir şampiyonluk son nokta değil; sonraki hedefin başlangıcı oluyor.

Dışarıdan bakıldığında sporcuların rahatça dalıp çıktığını, adeta bir akvaryumun içinde hareket ettiğini görüyorsunuz. Ama işin içinde çok fazla ayrıntı var.

Bir insan yaptığı işi iyi öğrendiğinde zor olan şeyi dışarıdan kolay gösterir. Sualtı ragbisinde de durum böyle.

Suyun altında alıştığımız kara sporlarından farklı olarak üç boyutlu bir alan var. Oyuncu yalnızca ileri-geri ya da sağa-sola değil, 360 derece her yöne hareket edebiliyor. Bu algının gelişmesi zaman alıyor.

Bu algının tamamen açılması bir ya da iki yılı bulabiliyor.

Bir süre sonra oyuncu suyun altında bulunduğu alanı çok daha farklı algılamaya başlıyor. Üstelik bu yalnızca spor sırasında kalmıyor; oyuncunun çevresine bakışı ve alan algısı da gelişiyor.

Sualtı ragbisi, insana alışık olmadığı bir mekânsal düşünme biçimi kazandırıyor.

Suyun altında görmek de iletişim kurmak da kolay değil. Buna rağmen sporcular zaman içerisinde birbirlerini çok iyi tanıyorlar.

Bazen maske takılı olmasına rağmen takım arkadaşınızı yalnızca gözlerinden bile tanıyabiliyorsunuz. Bu, antrenmanlarla ve birlikte oynanan maçlarla gelişen bir uyum.

Oyuncuların üzerinde takım renkleri, bone ve diğer işaretler var. Hakemlerin de sualtında ve yüzeyde görev yaptığı ayrı bir düzen bulunuyor. Fakat bütün bunlara rağmen oyunun içinde saniyeler içerisinde doğru kişiyi, doğru pozisyonu ve doğru taktiği algılamak gerekiyor.

Suyun altında nefessiz bir ortamda mantık yürütmek zorundasınız.

Oksijen alamadığınız bir anda bile oyunu takip etmek, taktiği hatırlamak ve doğru kararı vermek gerekiyor. Bu nedenle yalnızca yüzme bilmek yeterli değil.

Zamanla sporcu bu ortama alışıyor ve hem fiziksel hem zihinsel olarak daha kontrollü hareket etmeye başlıyor.

Bunun arkasında birkaç günlük veya birkaç aylık bir çalışma yok. Yaklaşık üç yıllık bir planlamadan söz ediyoruz.

Sporcuların emeği kadar ailelerin desteği, kulübün arkamızda durması ve bizim antrenörler olarak verdiğimiz emek de önemli.

Bence en önemli konulardan biri de birbirine inanmak, samimi olmak ve dürüst olmak. Sonunda başarı ve mutluluk varsa, yolda yaşanan birçok zorluk anlam kazanıyor.

Genç kadın sporcuların aldığı başarıları özellikle önemsiyorum.

U15 seviyesinden itibaren kadın sporcu potansiyelinin artması, sonraki yaş kategorilerini de besliyor. Bu yalnızca bizim kulübümüz için değil, diğer kulüpler ve Türkiye’de sualtı ragbisinin geleceği açısından da önemli.

Bir branşın sürdürülebilir olması için yeni sporcuların sürekli sisteme girmesi gerekiyor.

Avrupa’da özellikle Almanya, İsveç, Danimarka ve Kuzey ülkelerinin uzun yıllara dayanan çok ciddi bir sualtı ragbisi kültürü var.

Uzun süre bu ülkelerin belirgin bir üstünlüğü vardı. Daha sonra Kolombiya, Rusya ve Türkiye gibi farklı ekoller ortaya çıktı ve dengeler değişmeye başladı.

Biz daha hızlı, daha hareketli ve yüksek tempolu bir oyunu benimsiyoruz. Fiziksel olarak daha güçlü takımlara karşı ritmi yükselterek onların avantajlarını azaltmaya çalışıyoruz.

Avrupa’nın bazı takımlarında otuz yılı aşan bir bilgi birikimi var. Buna rağmen aradaki farkın önemli ölçüde kapandığını düşünüyorum. Önümüzdeki yıllarda çok daha büyük başarılar göreceğimize inanıyorum; yetiştirdiğimiz genç sporcular bunu gösteriyor.

Disiplin bizim ülkemizde zaman zaman yanlış anlaşılıyor.

Benim için disiplin, sert olmak değil; tutarlı olmak demek.

Emek vermeden, doğru adımları atmadan yalnızca “şampiyonuz” demenin anlamı yok. Sporcularla birlikte belirlenen sistemin arkasında durmak ve aynı yaklaşımı devam ettirmek gerekiyor.

Ben antrenörlükte mümkün olduğunca tutarlı olmaya çalışıyorum.

Türkiye’deki şampiyonalarda yine mümkün olan en iyi sonuçları almak istiyoruz ama asıl önemli konu yetiştirdiğimiz sporcuların gelişmeye devam etmesi.

Elit milli takım seviyesine mümkün olduğunca fazla sporcu kazandırmak, sonraki U21 jenerasyonunu hazırlamak ve bu döngüyü sürdürülebilir hale getirmek istiyoruz.

Benim için sadece madalya önemli değil. Sporcularımızın mutlu olmalarını, algılarının açık olmasını ve mümkün olduğunca iyi oynamalarını istiyorum.

Bizim hayatımız biraz böyle bir döngü halinde devam ediyor: yeni sporcular yetiştiriyoruz, onları bir üst seviyeye taşıyoruz ve sonra yeni bir jenerasyonla yeniden başlıyoruz.